Ekonomik şiddet, Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesi kapsamında boşanma sebebi kabul edilen ve Yargıtay tarafından “ağır kusur” olarak nitelendirilen davranış türlerinden biridir.

Evlilik birliği, karşılıklı maddi ve manevi dayanışma üzerine kuruludur. Eşlerden birinin diğerini ekonomik açıdan baskı altına alması, temel ihtiyaçlarını karşılamaması veya ekonomik kontrol uygulaması, evliliğin sürdürülemez hâle gelmesine yol açar.

2026 yılı itibarıyla Edirne Aile Mahkemeleri ekonomik şiddet iddialarını titizlikle değerlendirmekte, özellikle nafaka, maddi-manevi tazminat ve kusur oranı bakımından ekonomik şiddeti belirleyici unsur olarak kabul etmektedir.

1. Ekonomik Şiddet Nedir?

Ekonomik şiddet; bir eşin diğer eş üzerinde para, mal, gelir ve ekonomik kaynaklar üzerinden baskı kurması, özgürlüğünü kısıtlaması veya geçimini zorlaştırmasıdır.

Ekonomik şiddet şu davranışlarla ortaya çıkabilir:

1) Temel ihtiyaçların karşılanmaması (gıda, kira, fatura)

2) Eşe para vermemek, kısıtlı vermek

3) Aile bütçesine katkıya tamamen engel olmak

4) Eşe hesap sormak, harcamalarını takip etmek

5) Eşi çalışmaya zorlamak veya çalışmasını yasaklamak

6) Maaşına el koymak, kartlarını almak

7) Borçlandırmak veya kredi çektirmek

8) Çocuğun ihtiyaçlarını karşılamayı reddetmek

9) Ekonomik baskıyla eve dönmeye zorlamak

10) Evin geçimini bilinçli şekilde ihmal etmek

Yargıtay’a göre bu davranışlar, evlilik birliğini temelinden sarsan ağır kusurdur.

2. Ekonomik Şiddet Boşanma Sebebi midir?

Evet.
Ekonomik şiddet TMK 166/1 kapsamında boşanma sebebidir.

Yargıtay’ın yaklaşımı:

“Evlilik birliğinin giderlerine katılmayan, eşinin ve çocuklarının ihtiyaçlarını bilerek karşılamayan eş kusurludur.”

Ekonomik şiddet boşanmayı destekleyen önemli vakıalardan biridir çünkü:

Eşin insan onurunu zedeler
Yaşam standartlarını düşürür
Psikolojik baskı oluşturur
Ortak hayatı çekilmez hâle getirir

Bu nedenle ekonomik şiddet dosyaları tazminata konu olur.

3. Ekonomik Şiddet Hangi Durumlarda Ağır Kusurdur?

Aşağıdaki davranışlar ağır kusur kabul edilir:

1) Eş ve çocukların temel ihtiyaçlarını karşılamamak

Gıda, kira, fatura ödemelerini bilerek yapmamak.

2) Eşi ekonomik olarak bağımlı bırakmak

Harçlık vermemek, kısıtlı vermek.

3) Maaşa el koymak / kartlara el koymak

4) Eşi borçlandırmak, kredi çektirmek

5) Ekonomik tehdit

“Parayı keserim”, “Seni aç bırakırım” gibi.

6) Ev giderlerine hiç katılmamak

7) Bilerek eve para getirmemek

Bu vakıalar Edirne mahkemeleri tarafından ağır kusur sayılmakta ve tazminata doğrudan etki etmektedir.

4. Ekonomik Şiddetin Tazminata Etkisi

Ekonomik şiddet, hem maddi tazminatı hem manevi tazminatı artıran bir faktördür.

Maddi Tazminat

Ekonomik şiddet nedeniyle mağdur eş:

Barınma gideri
Temel ihtiyaç masrafları
Borçlanma
İş kaybı

gibi oluşan kayıplarını talep edebilir.

Manevi Tazminat

Ekonomik baskı, kişinin onurunu zedeler ve psikolojik olarak yıpratır.
Bu nedenle manevi tazminat tutarını artırır.

Edirne’de ekonomik şiddet içeren dosyalarda çoğunlukla yüksek manevi tazminat kararı verilmektedir.

5. Ekonomik Şiddet Nafakayı Nasıl Etkiler?

Ekonomik şiddet nafaka taleplerini güçlendiren en önemli unsurlardan biridir.

1) Yoksulluk nafakası artar

Ekonomik şiddet gören eş lehine daha yüksek nafaka bağlanabilir.

2) Tedbir nafakası zorunlu hâle gelir

Dava sürecinde mağdur eş ve çocuklar koruma altına alınır.

3) Çocuk için iştirak nafakası yükseltilir

4) Kusurlu eş yoksulluk nafakası talep edemez

6. Ekonomik Şiddet Davasında Deliller

Ekonomik şiddet, çoğunlukla doğrudan delille değil dolaylı delillerle ispat edilir.

1) Banka hareketleri

Eşin para vermediğini veya kartlara el koyduğunu gösterir.

2) WhatsApp / SMS mesajları

“Para vermem”, “Eve bir kuruş getirmem” gibi ifadeler.

3) Faturaların ödenmemesi

Bilerek ödenmeyen su/elektrik/gaz faturaları.

4) Kira kontratları – icra takipleri

Eşin ekonomik sorumluluğunu yerine getirmediğini kanıtlar.

5) Tanık beyanları

Aile üyeleri, komşular, arkadaşlar.

6) Kredi kayıtları

Eşe zorla kredi çektirilmiş olması.

7) Gelir–gider karşılaştırması

Eşin gelirine rağmen eve para getirmediği ispatlanır.

Edirne Mahkemesi bu delilleri bütüncül değerlendirir.

7. Ekonomik Şiddet Velayeti Etkiler mi?

Evet.
Ekonomik şiddet uygulayan eş:

Çocuğun ihtiyaçlarını karşılamayan,
Onu mağdur eden,
Sorumluluklarını yerine getirmeyen ebeveyn

olarak değerlendirilir.

Bu nedenle velayet çoğu zaman ekonomik şiddet uygulamayan eşe verilir.

8. Ekonomik Şiddet Nedeniyle Boşanma Davası Nasıl Açılır?

1) Davanın hukuki dayanağı TMK 166/1’dir

(Evlilik birliğinin temelinden sarsılması)

2) Deliller liste hâlinde sunulur

3) Tazminat ve nafaka talepleri ayrıntılı yazılır

4) Ekonomik şiddetin sürekliliği açıklanır

5) Olay örgüsü profesyonel şekilde kurulmalıdır

Ekonomik şiddet iddiası ciddi bir kusur iddiasıdır; avukat desteği dosyanın kaderini belirler.

Edirne’de Avukatla Çalışmanın Faydaları

Ekonomik şiddet vakaları teknik ve finansal doğrulama gerektiren dosyalardır.
Bir avukatın stratejik yönetimi, tazminat–nafaka taleplerinin doğru şekilde formüle edilmesini sağlar.

Avukat desteğinin avantajları:

Banka, fatura, gelir belgelerinin doğru yorumlanması
Delillerin hukuka uygun toplanması
Ekonomik şiddetin kusur olarak güçlü şekilde dosyaya yazılması
Nafaka ve tazminat taleplerinin maksimum seviyede hazırlanması
Hak kayıplarının önlenmesi

Ekonomik şiddet iddiası, doğru hukuki strateji ile yönetildiğinde güçlü bir boşanma sebebidir.