Boşanmada Psikolojik Şiddet | Ağır Kusur, Tazminat, Deliller ve Edirne Mahkemesi Uygulaması
Psikolojik şiddet, fiziksel şiddet kadar yıkıcı etkileri olan, ancak çoğu zaman dışarıdan fark edilmeyen bir aile içi şiddet türüdür. Türk Medeni Kanunu’na göre psikolojik şiddet, evlilik birliğini temelinden sarsan ağır kusur sayılır ve boşanma sebebidir.
Eşin sürekli baskı uygulaması, tehdit etmesi, hakaret etmesi, duygusal manipülasyon yapması, sosyal izolasyona sürüklemesi veya özgüvenini zedeleyici davranışlarda bulunması psikolojik şiddetin en yaygın türlerindendir.
2026 yılı itibarıyla Edirne Aile Mahkemeleri psikolojik şiddet iddialarını çok ciddiyetle değerlendirmekte; ispatlandığı takdirde yüksek manevi tazminat, nafaka ve velayet kararları vermektedir.
1. Psikolojik Şiddet Nedir?
Psikolojik şiddet; eşin diğer eş üzerinde baskı, tehdit, hakaret, aşağılama, kontrol, manipülasyon veya kısıtlama yoluyla yarattığı duygusal ve zihinsel zarardır.
Bu şiddet türü fiziksel iz bırakmasa da kişinin ruhsal bütünlüğünü bozan davranışlardır.
Psikolojik şiddet türleri:
- Sürekli bağırma, hakaret, aşağılama
- Özgüven kırıcı söylemler
- Eşi değersizleştirme
- Sürekli eleştiri, küçümseme
- Tehdit ve korkutma
- Telefon–sosyal medya denetimi
- Aile ve arkadaşlarla görüşmeyi yasaklama
- Eşi sosyal izolasyona itme
- Kıskançlık baskısı
- Sürekli suçlama
- Ekonomik baskı ile duygusal kontrol
- Kapıyı çarpma, eşya kırma gibi gözdağı uygulamaları
Yargıtay’a göre bu tür davranışlar boşanma için ağır kusur oluşturur.
2. Psikolojik Şiddet Boşanma Sebebi midir?
Kesinlikle evet.
Yargıtay’ın yerleşik içtihadı:
“Eşe yönelik hakaret, baskı, aşağılayıcı söz ve davranışlar evlilik birliğini temelinden sarsan ağır kusurdur.”
Özellikle:
- Uzun süreli baskı
- Sürekli kontrol
- Saygısız davranışlar
- Tehdit ve korkutma
- Onur kırıcı sözler
- Evi terk etmeye zorlayıcı psikolojik baskı
durumunda tek başına bile boşanmaya karar verilebilir.
3. Psikolojik Şiddetin Kusur Oranına Etkisi
Psikolojik şiddet ağır kusur sayıldığı için:
- Boşanma kararı kolaylaşır
- Karşı taraf lehine manevi tazminat artar
- Tedbir nafakası bağlanır
- Yoksulluk nafakası güçlü şekilde talep edilir
- Kusurlu eş nafaka isteyemez
- Çocukların üstün yararı açısından velayet değerlendirmesi değişir
Edirne mahkemelerinde psikolojik şiddet tespit edildiğinde, kusur çoğunlukla tek taraflı olarak tespit edilir.
4. Psikolojik Şiddetin Delilleri
Psikolojik şiddet doğrudan gözlemlenmediği için delil stratejisi çok önemlidir.
Edirne Mahkemesi özellikle şu delillerde tarafları güçlü bulmaktadır:
1) WhatsApp – SMS – sosyal medya mesajları
Hakaret, aşağılama, kontrol içerikleri.
2) Ses kayıtları (hukuka uygun olanlar)
Anlık tehdit, hakaret veya baskı anları.
3) Tanık Beyanları
Aile bireyleri, komşular, arkadaşlar.
4) Hastane – psikiyatr kayıtları
Anksiyete, panik atak, depresyon tedavisi.
5) Polis tutanakları
Şiddet veya tehdit sonrası çağrı yapılmışsa.
6) Darp olmasa bile öfke kontrolsüzlüğünü gösteren kayıtlar
7) Eşya kırma – tehdit görüntüleri
8) HTS – konum kayıtları (kıskançlık baskısı için dolaylı delil)
Deliller toplu şekilde sunulduğunda psikolojik şiddet güçlü şekilde ispatlanır.
5. Psikolojik Şiddet Tazminatı Artırır mı?
Evet.
Psikolojik şiddet özellikle manevi tazminatı çok yüksek artıran bir kusur türüdür.
Manevi Tazminat
- Özgüven kaybı
- Aşağılanma
- Tehdit ve baskı
- Sosyal izolasyon
- Korku ve huzursuzluk
gibi etkiler kişiliğe ağır saldırı niteliğindedir.
Maddi Tazminat
Eşin psikolojik şiddet nedeniyle:
- Tedavi görmesi,
- İş gücü kaybı yaşaması,
- Evden ayrılmak zorunda kalması
gibi durumlar maddi tazminat talebini güçlendirir.
Edirne Aile Mahkemesi, psikolojik şiddet vakalarında yüksek manevi tazminat vermektedir.
6. Psikolojik Şiddetin Nafakaya Etkisi
- Tedbir nafakası doğrudan bağlanır.
- Yoksulluk nafakası artırılır.
- Kusurlu eş nafaka alamaz.
- Çocuğun huzurunu bozan davranışlar iştirak nafakasını artırır.
Psikolojik şiddet nafaka hükmünü güçlendiren en önemli kusur türlerinden biridir.
7. Psikolojik Şiddet Velayeti Etkiler mi?
Evet.
Psikolojik şiddet uygulayan eş:
- Öfke kontrolü olmayan,
- Çocuğun huzurunu bozan,
- Anne/baba olarak örnek teşkil edemeyen
bir ebeveyn olarak değerlendirilir.
Bu nedenle velayet çoğu zaman şiddet uygulamayan eşe verilir.
8. Edirne Aile Mahkemesi Uygulaması
Edirne mahkemeleri psikolojik şiddeti en çok şu alanlarda dikkate almaktadır:
- Sürekli bağırma ve hakaret
- Kontrolcü, baskıcı davranışlar
- Aile ve sosyal ilişkilerin engellenmesi
- Çocuğun yanında yapılan tartışmalar
- Tehdit ve korkutma
- Alkol sonrası saldırgan tavırlar
Deliller kuvvetliyse, mahkeme tazminat ve nafaka yönünden mağdur eş lehine geniş koruma sağlar.
9. Psikolojik Şiddet Nedeniyle Boşanma Davası Nasıl Açılır?
1) Deliller toplanır
Mesajlar, ses kayıtları, tanıklar, tutanaklar.
2) Olay örgüsü kronolojik şekilde hazırlanır
3) Kusur açık ve teknik bir dille belirtilir
4) Manevi tazminat talepleri ayrıntılı yazılır
5) Nafaka talepleri eklenir
6) Gerekirse koruma kararları alınır
Doğru kurgu, psikolojik şiddet dosyalarında hukuki başarıyı doğrudan etkiler.
Edirne’de Avukatla Çalışmanın Faydaları
Psikolojik şiddet vakaları delil yönetimi, dilekçe tekniği, nafaka-tazminat hesaplamaları ve velayet stratejisi gerektirdiği için profesyonel avukat desteği çok önemlidir.
Avukatla çalışmanın avantajları:
- Psikolojik şiddetin hukuken “ağır kusur” olarak dosyaya işlenmesi
- Delillerin hukuka uygun şekilde toplanması
- Tazminat ve nafaka taleplerinin maksimize edilmesi
- Olay örgüsünün mahkemeye uygun formatta hazırlanması
- Hak kayıplarının önlenmesi
Psikolojik şiddet iddiası, doğru stratejiyle yönetildiğinde dosyanın seyrini tamamen değiştirir.
