Velayet davaları, aile hukukunun en hassas ve en teknik alanlarından biridir. Edirne’de aile mahkemelerinde görülen velayet uyuşmazlıklarında hâkimler, Türk Medeni Kanunu’nun 339–351. maddeleri, Yargıtay içtihatları ve çocuğun üstün yararı ilkesi çerçevesinde son derece titiz bir değerlendirme yapmaktadır.

Velayet, yalnızca ebeveynler arasındaki bir hak mücadelesi değildir; çocuğun fiziksel, psikolojik, sosyal ve eğitimsel gelişiminin en iyi şekilde korunması amacıyla belirlenen bir hukuki sorumluluk alanıdır. Bu nedenle velayet davaları delile dayalı, çocuk psikolojisiyle uyumlu, çok yönlü değerlendirme gerektiren dosyalardır.

---

Velayetin Hukuki Temeli (TMK m. 336 – 351)

Türk Medeni Kanunu’na göre velayet:

• Evlilik devam ettiği sürece anne ve baba tarafından birlikte kullanılır.
• Boşanma hâlinde hâkim, velayeti çocuğun üstün yararına göre anne veya babaya verir.
• Hâkim, velayeti düzenlerken taraf iradelerine bağlı değildir; tamamen çocuğun geleceğini dikkate alır.

---

Edirne Velayet Davalarında “Çocuğun Üstün Yararı” Nasıl Değerlendirilir?

Edirne Aile Mahkemeleri velayet kararını verirken şu kriterleri ayrıntılı şekilde inceler:

1. Çocuğun Yaşı

Genel eğilim:

• 0–6 yaş arası çocuklarda anne lehine değerlendirme
• Daha büyük çocuklarda çocuğun beyanına ağırlık verilmesi

2. Ebeveynin Çocuğa Ayırabileceği Zaman ve İlgi

Çocuğun günlük bakım, eğitim, sağlık ve sosyal ihtiyaçlarını karşılama kapasitesi velayetin belirlenmesinde kritik önemdedir.

3. Ebeveynin Sosyoekonomik Durumu

Gelir düzeyi tek başına belirleyici olmasa da çocuğun yaşam standartları değerlendirilir.

4. Yaşam Alanı – Konut Koşulları

Çocuğun güvenli, düzenli ve istikrarlı bir ortamda yaşaması esastır.

5. Eğitim ve Sosyal Çevre

Okul, arkadaş çevresi, sosyal alışkanlıklar velayet kararını etkiler.

6. Anne–Baba ile Çocuk Arasındaki Bağ

Duygusal yakınlık, bakım emeği ve geçmiş ilişki tarzı güçlü kriterlerdir.

7. Ebeveynin Davranışları

• Şiddet
• Hakaret
• Alkol/madde bağımlılığı
• Sadakatsizlik
• Çocuğa yönelik ihmal veya kötü muamele

gibi hususlar dikkate alınır.

---

Sosyal İnceleme Raporu (PEDAGOJİK RAPOR) – Edirne Uygulaması

Edirne velayet davalarında en belirleyici delillerden biri Sosyal İnceleme Uzmanı tarafından hazırlanan rapordur.

Raporda şu alanlar değerlendirilir:

• Çocuğun psikolojik durumu
• Anne ve babanın ebeveynlik yeterliliği
• Ev ortamı ve yaşam koşulları
• Çocukla kurulan iletişim
• Eğitim ve sağlık ihtiyaçları
• Çocuğun görüşü (yaşına göre)

Hâkim karar verirken bu raporu büyük ölçüde dikkate alır.

---

Edirne Velayet Davasında Deliller

Velayet dosyalarında doğru delil stratejisi zorunludur.

1. Pedagog / psikolog raporları

Çocuğun psikolojik durumu hakkında en güçlü delildir.

2. Öğretmen görüşleri ve okul kayıtları

Eğitim sürecine dair bilgi verir.

3. Tanık beyanları

Aile ilişkilerini, bakım emeğini, şiddet iddialarını destekler.

4. Sağlık raporları

Şiddet, ihmal veya travma halinde kullanılır.

5. Fotoğraf ve mesaj kayıtları

Ebeveynin çocukla ilişkisini veya uygunsuz davranışlarını gösterir.

6. Sosyoekonomik araştırma

Tarafların gelir durumu, konut şartları ve yaşam düzeni incelenir.

Delillerin usule uygun sunulması kararda belirleyici rol oynar.

---

Kişisel İlişki (Görüş Günleri) Düzenlemesi

Velayet kendisine verilmeyen ebeveyn ile çocuk arasında düzenli bir kişisel ilişki kurulur.
Edirne uygulamasında genellikle:

• 1. ve 3. hafta sonları görüş
• Bayramlarda dönüşümlü zaman dilimleri
• Yaz tatillerinde uzun süreli görüşme
• Özel günlerde ek zamanlar

şeklinde düzenlemeler yapılmaktadır.

Hâkim, çocuğun yaşına, ihtiyaçlarına ve ebeveynlerin yaşam koşullarına göre düzenlemeyi genişletir veya sınırlandırabilir.

---

Velayet Değişikliği Davası

Velayet kararı kesin değildir.
Aşağıdaki durumlarda velayet değişikliği talep edilebilir:

• Anne veya babanın çocuğa yeterli ilgiyi göstermemesi
• Şiddet veya kötü muamele
• Sağlık sorunları
• Yeni evlilik
• Taşınma – yaşam koşullarının değişmesi
• Çocuğun talebinin değişmesi
• Eğitim veya psikolojik sebepler

Velayet değişikliği için “önemli ve sürekli nitelikte değişiklik” şartı aranır.

---

Edirne’de Velayet Davası Ne Kadar Sürer?

• Dilekçe aşaması: 2–4 ay
• Sosyal inceleme raporu: 1–3 ay
• Tanık ve delil aşaması: 3–8 ay
• Karar: 1–2 ay

Toplam: 7–17 ay

Velayet dosyaları oldukça titiz yürütüldüğü için süreç diğer boşanma konularına göre daha hassastır.

---

Velayetin Anneye veya Babaya Verilmesinde Edirne Mahkemelerinin Gözlemlediği Temel Noktalar

• Ebeveynin çocuğa fiziksel şiddet uygulamaması
• Çocuğun eğitimini aksatmayacak yaşam düzeni
• Uyuşturucu, alkol veya kumar gibi olumsuz alışkanlıkların bulunmaması
• Çocuğun güvenli bir ortamda yaşaması
• Psikolojik istikrara sahip ebeveyn
• Yaşam alanının çocuğa uygun olması
• Ebeveynin çocuğa zaman ayırabilmesi

Her somut olay kendi koşullarıyla değerlendirilir.

---

Edirne’de Avukatla Çalışmanın Faydaları

Velayet davası, hem usul hem delil bakımından son derece teknik ve uzmanlık gerektiren bir alandır. Bu nedenle profesyonel bir avukatla ilerlemek sonucun doğrudan belirleyicisidir.

Avukatla çalışmanın avantajları:

• Çocuğun üstün yararına yönelik en güçlü dava stratejisinin kurulması
• Delillerin hukuka uygun şekilde toplanması
• Sosyal inceleme raporunun analiz edilmesi ve gerektiğinde itiraz edilmesi
• Tanıkların doğru seçilmesi ve etkili beyan verilmesi
• Nafaka, kişisel ilişki ve velayet kararlarının dengeli düzenlenmesi
• Karşı tarafın iddialarına güçlü yanıt hazırlanması
• Çocuğun psikolojik durumuna uygun iletişim kurulması
• Uzun davalarda müvekkilin süreci güvenle yürütebilmesi

Velayet uyuşmazlıklarında avukat desteği, hem çocuğun korunmasını hem de müvekkilin haklarının eksiksiz şekilde savunulmasını sağlar.

---